Update Levensboerderij Wilp (7): een terugblik op 2023 bij de start van ons derde tuinseizoen

Vorig jaar vormden zich binnen onze Levensboerderij twee subgroepen: een meerderheid met een voorkeur voor klassieke tuinbouw en een minderheid van voorstanders van permacultuur. Beide groepen hebben nu een eigen tuindeel en helpen elkaar bij het werk.

In de loop van het vorige jaar werd duidelijk dat een meerderheid van onze groep een voorkeur heeft voor de klassieke tuinbouwmethode. Met waar nodig spitten, mest opbrengen, schoffelen en wieden. Dat, terwijl de pioniersgroep die met het project in 2022 begon uit overtuigde permacultuurders bestond.

Aardappelen poten in hooi

Aardappels poten in hooi

Gedurende het gehele seizoen vonden hier onderlinge gesprekken over plaats, totdat tijdens de ledenvergadering in december de knoop werd doorgehakt: we gaan verder op twee verschillende sporen. Klassiek en netjes aangeharkt en permacultuur en lekker wild.

Dit jaar (2024) zijn er negen veldjes ingericht voor de klassieke aanpak met een mix van veelal direct eetbare groenten en drie grotere velden zijn bestemd voor permacultuur met een nadruk op bewaargroenten voor de winter.

Grasdruk

Wat deze discussies over de aanpak in de zomer van vorig jaar volledig op scherp zette was wat ik maar grasdruk zal noemen in het permaculturele aardappelveld. Al in februari bleek namelijk – tot onze grote schrik – dat er op veel plaatsen gras door het dikke hooidek heenbrak. Dat is wat je juist niet wilt zien in de permacultuur, want het hooi is juist bedoeld om het gras tegen te houden.

Nadat de pootaardappels onder het hooi waren gelegd konden we niets anders meer doen dan overal waar het gras oprukte dit wegknippen. Dat was veel en frustrerend werk en het botste met het beeld van een onderhoudsarme permacultuurtuin.

Dure lessen

We hebben ons het hoofd gebroken over de vraag wat deze grasdruk veroorzaakte, want in het eerste seizoen (2022) hadden we daar nauwelijks last van en was er een prima aardappeloogst, waar ervaren tuinbouwers van opkeken.

We kwamen op vier hoofdfactoren:

1. Het moment van hooi opbrengen

In de literatuur uit de VS wordt oktober genoemd als de maand waarin je dit moet doen. Daarom dachten we in ons eerste seizoen dat we veel te laat waren. We deden het namelijk pas in januari en februari. Maar… in grote delen van de VS is er een landklimaat met soms zeer strenge winters. Hier is er zeeklimaat met mildere winters. Zodra in de VS de vorst invalt stopt het composteerproces van het hooi. Dat begint pas weer als de vorst uit de grond is. Bij een milde Nederlandse winter composteert het hooi maandenlang door. De laag slinkt daardoor zienderogen en er ligt een mooie voedselrijke laag voor het gras klaar. Conclusie: later hooi opbrengen. In januari,februari, of misschien nog wel later.

2. De dikte van de hooilaag

In de literatuur wordt een minimum van 30 centimeter dikte genoemd (na enig zacht aandrukken met de vlakke hand). Het lijkt er op dat dit voor ons klimaat onvoldoende is. We hanteren nu kniehoogte als maatstaf. Dus een centimeter of 40.

3. De rij- en plantafstand

Aan het begin van het vorige seizoen besloten we de rijafstand te vergroten van 60 naar 80 centimeter en de plantafstand van 50 naar 60. Dat is een foute beslissing gewest. Het idee was dat we zo ruimte hadden om desgewenst tussen de rijen te lopen, maar dat waren precies de gedeelten waar het gras vrij spel kreeg. We gaan in dit derde seizoen dus weer terug naar 60 centimeter rijafstand en 50 centimeter plantafstand. Bedoeling is dat er zo een dik tapijt van aardappelblad ontstaat dat gras en andere begroeiing eronder houdt.

4. Het moment van poten

Vorig jaar begonnen we met poten in het begin van april. Toen de planten net hun kopje boven het hooi begonnen uit te steken was er in mei één nacht met gure noordoostenwind en nachtvorst aan de grond. Heel wat planten liepen daardoor vorstschade en daarmee een groeiachterstand op.
Uiteindelijk bleek in oktober dat er toch nog wel een aardige oogst was, maar naar schatting (in gewicht) ongeveer de helft van de oogst van2022.

Keverdruk

Wat de oogst nog verder onder druk had gezet was het verschijnen van de larven van de coloradokever in een deel van de aardappelplanten.
Ook dit leidde weer tot intense discussies. De meerderheid was voor het doden van de beestjes en wel in een zo vroeg mogelijk stadium. Een kleine minderheid was daar tegen en vroeg aandacht voor de vraag waarom we met deze plaag werden geconfronteerd. Wat kon je daaruit leren?

Wat bijvoorbeeld opviel was dat de larven (in eerste instantie) vrijwel uitsluitend te vinden waren op zwakke planten, en dan met name de planten die waren gegroeid uit knollen die vorig jaar tijdens het oogsten in de grond waren achtergebleven. Opslag heet dit in landbouwjargon. De coloradolarven vielen in het begin vooral deze opslagplanten aan. Later overigens ook andere.

Deze discussies over de aanpak van de kevers liepen hoog op en uiteindelijk werd besloten te stemmen. Vlak voor de stemming deden we nog een laatste inspectieronde en tot onze verbazing bleken bijna alle beestjes spoorloos verdwenen.

Ze overwinteren in de grond, dus dit jaar kunnen we er opnieuw mee te maken krijgen en dan zal het debat weer oplaaien: vernietigen of vooral zorgen voor sterke planten?

Successen

Waar het vorig jaar alle hens aan dek was in het perma-gedeelte ging het in de tuinbouwbedden juist behoorlijk voor de wind. Er kwam een mooie oogst van onder meer broccoli, uien, prei, bieten, spitskool en sla. Zoveel zelfs dat een deel ervan naar de voedselbank in Deventer ging.

Ook hier hadden we met een plaag te maken: slakken. Maar daar was consensus over: niet doden, maar ‘verhuizen’ (‘uitwijzen’). De planten goed bewaken, dagelijks slakken wegplukken, totdat de planten sterk genoeg zijn om zichzelf te verdedigen.

Ook tal van andere methoden werden beproefd zoals wolkragen aanbrengen rondom de jonge planten of langs de bedden, schelpengrit, brandnetelgier en ‘knoflookwater’, maar dat alles bleek niet afschrikwekkend genoeg.

Druk met slakkenpluk

Het blijft wonderlijk te zien hoe sommige planten – in dezelfde rij – geen last van slakken hebben en stralend gezond en onaangetast tot volle groei en bloei komen, terwijl anderen kwakkelen en ten prooi vallen aan zogeheten plaagdieren.

Dat geeft stof ter overdenking.

In de groep is consensus dat ook de ‘plaagdieren’ hun deel mogen hebben, maar niet alles. Waar dat laatste dreigt te gebeuren is ingrijpen vereist.

Seizoen drie

Bij de start van dit derde seizoen van de Levensboerderij zijn er negen, genummerde veldjes in het tuinbouwgedeelte, waarop volgens de planning zeker twintig verschillende groenten verbouwd gaan worden. Daaronder ook aardappelen. Zo kunnen we straks zien wat de verschillen zijn in groei en opbrengst tussen klassiek geteelde piepers en hun permacollega’s.

Gedurende de winter zijn twee van deze velden gespit, en een voor de helft. Drie anderen zijn met de hand ontgrast en twen hebben nog een graslaag. Op alle negen is ter afdekking karton aangebracht met daarop een laag gecomposteerde paardenmest.

Ook zijn er deze winter van pallethout drie compostvakken gebouwd in een hoek van het terrein.

Het permagedeelte omvat drie velden van elk zo’n 200 m2. Veld A is bestemd voor aardappelen, veld B voor pompoenen, mais en stokbonen en veld C voor wat zich gedurende dit seizoen nog (ongepland) aandient.

Onze groep bestaat momenteel uit veertien deelnemers, waarvan ruim de helft zeer regelmatig op de tuin werkt. Het enthousiasme is groot. We leren veel en genieten van het buiten zijn, in verbinding met elkaar en met het grote wonder dat natuur heet.

Gerelateerd

Update Levensboerderij Wilp (6)- Terug naar onze kerndoelstelling: het verbouwen van bewaargroenten

Update levensboerderij Wilp (5): een mix van mooie en moeilijke momenten

Update levensboerderij Wilp (4): volgend jaar een zomer- en een wintertuin

Update levensboerderij Wilp (3): een half jaar onderweg en we leren iedere dag wel iets

Update levensboerderij Wilp (2): enthousiasme, maar ook onzekerheid over volgend jaar

Update levensboerderij Wilp: een vliegende start dankzij hooibalen

Hoe start je met een levensboerderij?

De economische macht terugpakken met levensboerderijen

Niels Lunsing in gesprek met drie initiatiefnemers van Levensboerderij Wilp

 

Wil je een seintje per e-mail ontvangen bij iedere nieuwe posting op TransitieWeb?
Klik dan hier

Wil je afmelden van e-mail notificaties?
Gebruik daarvoor de link Beheer onderin de notificatie-mail die je ontvangt.
Zie het voorbeeld hieronder.

N.B. Als je de melding krijgt dat je abonnement niet is gevonden, negeer deze dan, want we hebben geconstateerd dat wie die melding krijgt toch is uitgeschreven.

Kom je er niet uit?
Je kunt ook afmelden door ons een e-mail te sturen met unsubscribe of afmelden in de berichtregel.

Wil je jouw reactie plaatsen bij dit artikel?

Ga dan met je cursor helemaal naar de bodem van deze pagina. Daar vind je een invulscherm. Je kunt daar je reactie intypen of inplakken. Het kan soms geruime tijd duren voordat je reactie zichtbaar is. Dit komt, omdat er eerst moderatie plaatsvindt.

Als je reageert kun je aangeven dat je een seintje wilt bij nieuwe reacties en/of bij nieuwe berichten.

Wil je dit artikel delen met anderen?
Maak dan bij voorkeur gebruik van e-mail. Zo is de kans een stuk kleiner dat je bericht gecensureerd wordt.

 

Dit vind je misschien ook leuk...

5 reacties

  1. Edith Bertrand schreef:

    Onder het kopje ‘Successen’, ‘Het blijft wonderlijk om te zien…’
    Waar het op neer lijkt te komen: gezonde, blakende plantjes kunnen zich weren tegen slakken, versus de kneusjes die aangevreten worden… Zielig…
    Nu heb ik sinds enige jaren familie in Maori Nieuw Zeeland. Mijn nicht vertelde me dat, toen ze met iemand blaadjes van een daar bekende healing plant ging plukken om zalf en thee van te maken, ze NIET, wat zij was aan het doen, de gezonde, volle, blakende blaadjes moest plukken, maar de aangevreten blaadjes – die zij, mijn nicht, al even was aan het mijden. Dat werd haar verteld.
    Reden: Wel, waarom zijn die blaadjes door beestjes aangevreten? Omdat dat de besten zijn. De voedzaamsten. Die je eten wil. En die beestjes (w)eten dat…
    Dat is daar inheemse wijsheid.
    Wat een verschil, hè?

    • Fred Teunissen schreef:

      Mooi dat je dit vertelt.
      Ja, dat is compleet het tegenovergestelde 🙂
      Iets om over na te denken.
      Dank voor je reactie.

    • Margie schreef:

      Dag Edith, dat is inderdaad inheemse wijsheid welke verspreid over de wereld is, ook hier waar ik leef en waar ik voorheen leefde.
      Alsmede in Nederland waar ik die wijsheid van oma mee kreeg als kleuter en van opa in de tuin. Bio-logisch dus.
      Een gaatje in het blad van een krop sla maakt niet uit je kunt het blaadje goed eten, boerengatenkaas eten we toch ook. Het belangrijkste is dat het onbespoten is.
      De mensen die naar de winkel gaan, die eten sla uit een kas…dat zijn bespoten kasplantjes. Daar zitten geen gaatjes in. Die zien er allemaal hetzelfde uit.

      Het zijn de gezonde planten waar je aangegeten blaadjes van plukt om gerechten op je bord, tot infusie/thee tot zalf en dergelijke van maakt. Dat zijn geen zieke of zwakke planten. Daar ligt een wereld van een verschil in het succes.

  2. Margie schreef:

    Nog wat tips!
    Plant Salie officinalis tegen slakken en bloeiend goed om bijen, vlinders en insecten aan te trekken, o.a. boekweit en calendula officinalis werken hier goed voor én eetbaar plus bruikbaar ter genezing van aan-doeningen! Mits het biologisch is:)

    Verwijder zwakke planten om plagen te voorkomen, zij zijn de prooi voor de parasieten. Die parasieten vermenigvuldigen zich razendsnel en de gezonde planten kunnen, als ze nog te jong, zijn die weerstand niet aan en worden ook aangetast.

    Plant fruitstruiken, kruiden en bomen voor evenwicht, Hou de natuur in balans!

  3. Margie schreef:

    Tuinieren in harmonie met de natuur…
    Ecologisch leven doe je met zijn allen.

    Velt is de Vereniging voor Ecologisch Eeven, koken en Tuinieren.
    In België wordt er al 50 jaar samen gewerkt op velerlei manieren; samen in actie!
    Zoetjes aan sijpelt het Nederland binnen, het begon in het Zuiden en het Westen, en in het Noorden al één. Tegen de klok in… Samen Eco Actief!

    De individuelen en groepen komen apart en samen op voor aller gezondheid vanuit de bodem en leven in harmonie met en in de natuur.
    Helaas nog niet in het Oosten
    Tijd voor een Veltgroep rond Deventer.

    Er is zoveel natuurlijk nieuws op de website te lezen, je bent er een heel weekend zoet mee; neem deel , wordt lid, pluk het voordeel en geniet van alles wat het leven biedt, het wordt bekroond en beloond met een mooie oogst waar je de vruchten van plukt.

    velt.nu/

    Mooie weekend in huis, tuin en keuken!
    💃

We stellen je reactie op prijs. Je kunt hem hieronder plaatsen. Probeer zo kort en bondig mogelijk te zijn. Als je echt wat meer woorden nodig hebt, dan is 300 woorden het maximum. Alle reacties worden gemodereerd. Het kan daarom even duren voordat je reactie zichtbaar is. Wil je een link opnemen in je reactie, vergeet dan niet er https:// voor te zetten.